بازگشت به دوره‌ها
دوره مقدماتی و پروژه‌محور

آموزش کاربردی LaTeX برای نگارش علمی و دانشگاهی

در این دوره، بدون نیاز به آشنایی قبلی با LaTeX، مهم‌ترین ابزارهای موردنیاز برای تهیه یک سند علمی استاندارد را در قالب یک پروژه واقعی یاد می‌گیرید؛ نه صرفاً مجموعه‌ای از دستورها.

مدت دوره
۳ جلسه ۷۰ دقیقه‌ای
سطح
مقدماتی
پیش‌نیاز
ندارد
ثبت‌نام در دوره

هدف دوره

پس از سه جلسه می‌توانید به‌صورت مستقل یک سند علمی یا فنی استاندارد بسازید و ساختار، محتوای چندزبانه، داده‌ها، ارجاعات و ظاهر آن را مدیریت کنید.

این دوره برای چه کسانی است؟

دانشجویان تمام رشته‌ها، به‌ویژه علوم پایه و مهندسی که با گزارش علمی و فنی، روابط ریاضی، داده‌ها، مقاله، پروژه یا پایان‌نامه سروکار دارند.

برنامه آموزشی

سرفصل جلسات

۱

جلسه ۱مبانی LaTeX و نگارش علمی و ریاضی

شروع از یک پروژه خالی و آشنایی با منطق LaTeX، ساختار سند، نگارش ریاضی و فارسی‌نویسی.

آشنایی با LaTeX

  • تفاوت LaTeX با نرم‌افزارهای واژه‌پرداز
  • کاربردهای دانشگاهی و فرایند Source، Compile و PDF
  • ساخت اولین سند و شناخت خطاهای متداول Compile

ساختار سند

  • documentclass، Preamble و Document
  • Command، Environment، آرگومان و Option
  • Commentها، Packageها و شیوه استفاده از آن‌ها

ساختاربندی علمی

  • عنوان، نویسنده و تاریخ
  • Section، Subsection و Paragraph
  • فهرست‌های شماره‌دار و بدون شماره و کاراکترهای خاص

نگارش روابط ریاضی

  • Inline Math و Display Math؛ توان، اندیس، کسر و رادیکال
  • حروف یونانی، توابع، بردارها، مشتق، انتگرال، مجموع و حد
  • ماتریس‌ها، روابط چندخطی و شماره‌گذاری روابط
  • کار با amsmath، amssymb، amsfonts و آشنایی مقدماتی با amsthm

فارسی‌نویسی

  • آشنایی با XeLaTeX و xepersian
  • تنظیم فونت فارسی و ترکیب متن فارسی و انگلیسی
  • استفاده از روابط ریاضی در اسناد فارسی
۲

جلسه ۲جداول، داده‌ها، نمودارها و تصاویر

نمایش استاندارد و خوانای اطلاعات و داده‌های علمی در سند.

اعداد، کمیت‌ها و یکاها

  • کار با siunitx برای نمایش استاندارد اعداد، کمیت‌ها و یکاها
  • عدم‌قطعیت و قالب‌بندی داده‌های عددی
  • استفاده از اعداد و یکاها در متن، روابط و جداول

ساخت جداول

  • محیط‌های tabular و table، تعریف سطر و ستون و Alignment
  • Caption، Label و شماره‌گذاری
  • جداول علمی خوانا با booktabs و ستون‌های عددی siunitx

رسم داده‌های علمی

  • workflow اصلی pgfplots و تعریف محورهای نمودار
  • عنوان، برچسب محورها و وارد کردن داده‌ها
  • رسم نقاط، نمودارهای خطی و داده‌های گسسته و تنظیم ظاهر

تصاویر و شکل‌ها

  • درج و تنظیم ابعاد تصاویر با graphicx
  • محیط figure، Caption، Label و شماره‌گذاری خودکار
  • افزودن خروجی نمودارهای نرم‌افزارهای دیگر به سند
۳

جلسه ۳ارجاع‌دهی، مدیریت منابع و سند نهایی

اتصال اجزای سند، مدیریت منابع علمی و آماده‌سازی خروجی نهایی.

ارجاع داخلی

  • label، ref و eqref
  • ارجاع خودکار به روابط، شکل‌ها، جداول و Sectionها
  • نام‌گذاری درست Labelها و مزیت ارجاع خودکار

منابع علمی و فایل .bib

  • Citation، Bibliography و ساخت و مدیریت فایل .bib
  • ساختار BibTeX Entry، Citation Key و انواع article، book، inproceedings و misc
  • فیلدهای author، title، journal، year، volume، number، pages، publisher، doi و url
  • biblatex، biber و Citation/Bibliography Style
  • دریافت اطلاعات BibTeX منابع و آشنایی با ابزارهای مدیریت منابع

صفحه‌آرایی

  • اندازه صفحه و حاشیه‌ها با geometry
  • Header، Footer، شماره صفحه و اطلاعات سربرگ و پابرگ با fancyhdr

جمع‌بندی

  • تکمیل ساختار یک سند علمی کامل
  • سازمان‌دهی فایل‌ها و عیب‌یابی خطاهای Compile
  • استفاده از مستندات Packageها و مسیر ادامه یادگیری
جعبه‌ابزار دوره

Packageها و ابزارهای اصلی

amsmath

مدیریت روابط ریاضی

amssymb

نمادهای ریاضی

amsfonts

فونت‌ها و مجموعه‌های ریاضی

amsthm

محیط‌های theorem

xepersian

فارسی‌نویسی

siunitx

اعداد، کمیت‌ها و یکاها

booktabs

جداول علمی

graphicx

مدیریت تصاویر

pgfplots

رسم و نمایش داده‌ها

biblatex / biber

ارجاع و مدیریت منابع

geometry

ابعاد و حاشیه‌ها

fancyhdr

سربرگ و پابرگ

خروجی مورد انتظار

در پایان چه می‌سازید؟

از یک پروژه خالی شروع می‌کنید و به یک سند علمی یا فنی کامل، منظم و قابل توسعه می‌رسید.

1متن فارسی و انگلیسی
2بخش‌ها و زیربخش‌ها
3روابط و نمادهای ریاضی
4جدول و نمودار داده‌ها
5تصاویر و شماره‌گذاری خودکار
6ارجاع داخلی
7Citation و فهرست منابع .bib
8صفحه‌آرایی استاندارد

یادگیری عملی، قابل استفاده و مستقل

مثال‌ها محدود به یک رشته خاص نیستند و برای دانشجویان رشته‌های مختلف علوم و مهندسی طراحی شده‌اند. هدف نهایی، توانایی استفاده مستقل از LaTeX برای نیازهای واقعی دانشگاهی است.